Gogoetarako ikuspegiaren aurkezpena

Ikuspegi berri honek ez du plangintza mekanizista eta gehiegi landutakoa egin nahi; izan ere, hainbat azterketaren bidez, ez dela eraginkorra eta erakundea partekatutako helburuetarantz “eramateko” gaitasunik ez duela frogatu da. Plangintza estrategiko tradizionalaren akatsak saihestea da helburua, hau da:

• Etorkizuna orainalditik linealki ondoriozta daitekeela uste izatea, aurrez esan daitezkeen aldaketa txiki batzuekin.
  
• Beraz, etorkizuna iragar dezakegula eta etorkizunerako antola gaitezkeela uste izatea.
  
• Zuzendaritzak, duen “statu quo” dela eta, aurrez ikusitako etorkizunaren arabera orainaldia interpretatzeko eta erabakitzeko informazio nahikoa eta garrantzitsua duela uste izatea (ugaritasunaren ukapena).
  
• Eragileek (erakundeko kideek eta harreman-sareak) automata gisa jardungo dutela eta Planak ezarritako kontzeptu-aberraziotik kanpo mantenduko direla uste izatea.
  
• Eta abar.

Proposatutako ikuspegiak estrategiaren garapena “gai bat bideratzeko artea edo itxura” gisa hartzen du. Sormenari lotutako jarduera gisa, etengabeko prestakuntzan, erakundeko kideak bertako etorkizunaren jabe egiten dira partekatutako eta orokorrak diren meta-diana batzuetara iristeko. Horrela, hain beharrezkoa duen malgutasuna emango zaio estrategia egiteko prozesuari. Inguruneko konplexutasun aldakorra jasotzeko gaitasuna duen estrategiaren garapena izango da, erakundeko pertsona guztien talentua eta gaitasuna bilduta; larrialdiari, etengabeko egokitzapenari, erredundantziari aukera uzten dion ikuspegia, hainbat ekintza-ibilbide ikastaro lehian jartzea; hori guztia helburu-diana bera jomuga gisa hartuta.

Ikuspegi horrek aukerari eta berrikuntzari eman nahi dio garrantzia, eta ez errepikariari; efikaziari, eta ez eraginkortasunari; etorkizunari, eta ez iraganari.

Ikuspegi estrategi berriaren elementuak

Proposatzen dugun estrategiarako ikuspegi berriaren kontzeptu mailako egiturak konfigurazio-elementu hauek biltzen ditu:

• “DIANA estrategikoen mapa” -> erakundearen ERREFERENTZIA.
• “IBILBIDEEN zorroa” ekintzaren bidez estrategia zehaztea -> MALGUTASUNA / MOLDAGARRITASUNA bermatzen duen elementua
• “Ibilbideen tinkotasuna” bikaintasunaren logika -> SENDOTASUNA eta ZORROZTASUNA ekintza-ikastaroetan.
• “TESTUINGURU berritzailea” estrategiaren eta egunerokoaren harremana -> PARTEKATUTAKO ZENTZUA.
• Hiru elementuen arteko harremana: DIANAK – IBILBIDEAK – TESTUINGURUA -> IKUSPEGI OROKORRA eta KONPLEXUTASUNA
• ESTRATEGIAREN KOMUNIKAZIOA (komunikatu gabeko estrategia / estrategia partekatua, ez da estrategia) -> MEZUA

Elementu eratzaileen garapena

Zer dira DIANAK?: DIANAK erakundearen asmo estrategiko handiak dira. Arlo edo faktore giltzarriei egiten die erreferentzia (“palankak”), modu generikoan adierazita daude, eta izaera egonkor samarra dute (C/P-n), baina ez dira finkoak (M/P-n berrikus daitezke).

DIANEK arlo nahikoa eztabaidaezinekin dute zerikusia, eta erraz lortzen dute nahikoa adostasun. Zerikusi handia dute “negozioaren” helburuarekin, eta intereseko taldeekin lotura estua dute. DIANEN gainean lan egiteak jauzi kualitatiboak emateko aukera eskaintzen dio erakundeari. Hainbat IBILBIDEREN bidez lan daitezke (ekintza-ikastaroak, optikak, ikuspegiak...)

DIANEN multzoak ASMO ESTRATEGIKOAREN ikuspegi sintetikoa eskaintzen du, eta horrek komunikazioprozesuak hobetzen ditu, bai barnekoak, bai kanpokoak.

Zer dira IBILBIDEAK?: IBILBIDEAK ekintza-ikastaroak dira, DIANA batean edo gehiagotan modu positiboan eragiten dutenak. Zehaztapen maila altua dute (argudioa, jarraipenprozesua, jasotzaileak, hedapen egituratua, adierazleak...) eta estrategiaren zatirik malguena / moldagarriena dute.

IBILBIDEAK, normalean, C/P-n eta M/P-n garatzen dira. IBILBIDE bat beste IBILBIDE batzuekin batera “bizi” da, eta DIANA bera dute jomuga. Askotan, IBILBIDE batek, aldi berean, DIANA bat baino gehiago izaten ditu jomuga.

IBILBIDEEK eboluzio ugari izan ditzakete:

• DIANAN/DIANETAN jo arte garatzen dira.
• Jo aurretik bertan behera uzten dira.
• Beste IBILBIDE batzuekin elkartzen dira.
• Beste IBILBIDE batzuekin “lehiatzen” dira (erredundantzia).
• …

Zer esan nahi dugu IBILBIDE baten TINKOTASUNA aipatzen dugunean?

Proposatutako estrategiaren ikuspegian, erakundeko edozein lagunek edo lagun taldek DIANA batera edo ugaritara zuzendutako IBILBIDE bat proposatu ahal izateko aukera zabalik dago. Beste ikuspegi batetik, guztiek laguntzen dute ESTRATEGIA egiten eta ezartzen. Hori horrela izanik, eta IBILBIDE baten bikaintasun maila eta ezinbesteko zorroztasuna bermatzeko, arlo hauek kontuan hartu behar dira:

• Batetik, IBILBIDEAK SENDOA izan behar du egitura-edukiari dagokionez. IBILBIDE horrek sendo finkatuta egon behar du, hau da, logika argia izan behar du, zer urrats emango diren adierazi behar du (gutxi gorabehera), intereseko taldeen asmoak eta beharrak kontuan hartu behar ditu (jasotzaileak- “eragindakoak”) eta ikasturteak aurrera egin ahala hobetzen joan behar du.
• Bestalde, IBILBIDEAk jomuga dituen DIANEKIN integratuta eta beste IBILBIDE batzuei (osagarritasuna eta bateratasuna) lotuta egon behar du.
• Azkenik, ekintza-ikasturtea edo IBILBIDEA potentzial osoarekin hedatu behar da, sistematikoki eta egituratuta, DIANETAN izango duen eragina neurtuta. Hedapen-fase honetan, IBILBIDE horretan sartutako pertsonek hartutako konpromisoak zuzen-zuzen betetzea kritikoa da.

Zer ulertzen dugu TESTUINGURU berritzailea aipatzean? Zer testuinguru-faktore behar ditugu?

TESTUINGURUA ESTRATEGIA garatuko den “ingurunea” da. Hau da, antolaketatestuingurua; bertan, DIANAK definitzen dira, IBILBIDEAK diseinatzen eta ezartzen dira eta MEZUAK eraikitzen eta komunikatzen dira; mezu horiek, gainera, antolaketa-lorpenak eta asmoak aipatzen dituzte.

TESTUINGURU horrek, berrikuntza lan-eremua duen antolaketa batean, ekimenak eta ideiak (IBILBIDEAK) etengabe ateratzea ahalbidetu behar du, eta horretarako, hainbat faktore landu behar dira ekintzaren beraren bidez eta ikaskuntzako hainbat dinamika formalen nahiz informalen bidez.

Elementuen arteko harremana: DIANAK – IBILBIDEAK eta TESTUINGURUA: Aurreko ataletan adierazi dugun moduan, “DIANEN mapa” edo multzoak erakundearen “asmo estrategikoak” dei genezakeena biltzen du.

DIANA horiek erakundeko pertsonak motibatuko lituzkete eta haren “jomugan” egongo lirateke.

Pertsonak, banaka eta/edo taldean, gai dira IBILBIDE TINKOAK (bai edukietan eta egituran, bai ekintzen koordinazio paregabearekin garatzeko moduan) egiteko eta praktikan jartzeko.

DIANAK eta IBILBIDEAK TESTUINGURU batean sortzen eta garatzen dira, definizioan ere laguntzen dute, eta eraikitzean oso garrantzitsuak dira ikaskuntza-ekintza formalak eta informalak.

MEZU estrategikoa sortzea eta hura komunikatzea: Agertutako ikuspegiak honelako estrategia baten alde egiten du: etengabe eraikitzen, etengabe berrikusten eta zalantzan jartzen, egoerara egokitzen, dagoen aniztasuna eta konplexutasuna onartzen eta txertatzen ari den estrategia baten alde.

DIANEN, IBILBIDEEN eta TESTUINGURUAREN arteko “jolasak” osatutako egitura sinpleak MEZU estrategikoa egiteko aukera ematen du. MEZU horretan erakundean inplikatutako pertsona guztiek laguntzen dute.

Mezua xehetasun eta konplexutasun maila ugaritan lan daiteke, eta ikuspegi eta antolaketa mailako sentsibilitate ugaritan adieraz daiteke. Etengabe eraikitzen eta berrikusten ari da, gainera.